5 سد ارتباطی در سخنرانی و راههای از میان برداشتن آنها
فرض کنید در حال صحبت کردن با شخصی هستید که میخواهد نظر شما را بابت توسعه ارتباطات کاری جلب کند. به سمت شما میآید و با صدایی آرام، یکنواخت و خیلی خستهکننده میگوید: مشتاق کار با شما هستیم و امیدواریم به این همکاری رضایت دهید. به چهره او نگاه میکنید؛ بیروح بیروح! در این مدت حتی یک ثانیه هم احساس نکردهاید با او چشم تو چشم شده باشید و برای نشان دادن توجه هم که شده به شما نگاه کرده باشد. اوضاع زمانی وخیمتر میشود که درباره سوابق کاری و مهارتها از آنها سوال میپرسید و هیچ واکنش خاصی از او نمیبینید. انگار که سد ارتباطی بین شما و طرف مقابلتان وجود دارد که مانع از برقراری آن حس اعتمادی که دنبالش هستید میشود و این بیاعتمادی رشته سست ارتباط بین شما و او را بالاخره خواهد گسست!
چه قبل از سخنرانی، چه میانههای سخنرانی و چه بعد از آن سوژههای مختلفی وجود دارد که هر کدام میتوانند برای سخنران مسئله باشند. همین جایگیری و ژستها در سخنرانی، آمادهسازی متنها، مشکلاتی که در سوال و پاسخ با حاضران به وجود میآید و… همه و همه گرههایی هستند که کم کم کوره میشوند؛ تا این که به سد ارتباطی بین سخنران و مخاطبانش تبدیل میشوند.
این مطلب آگاهی شما را نسبت به همین سدها و راههای از میان برداشتن آنها بیشتر میکند؛ سدهایی که خیلی وقتها با آگاهی خود سخنران ایجاد میشوند!
بررسی 5 سد ارتباطی در سخنرانی و راه های حذف آنها
اگر دقیقتر به استخوانبندی ارتباطات در سخنرانی بنگریم متوجه میشویم که این ارتباط در واقع فرآیند پیچیدهای است که در مغز ما در حال انجام میباشد و ما سعی داریم با مهارتهای کلامی خود آن را به بقیه منتقل کنیم. سخنرانی منوط به همین ارتباط اثربخشی است که بتواند سازمان فکری فردی را تغییر دهد. این اثر بخشی زمانی رخ میدهد که پیام شما به بهترین شکل و به نحو احسنت توسط گیرنده دریافت شود. اهل فن معتقدند بخش عمدهای از مسئولیت انتقال پیام بر عهده سخنرانان است.
شایسته است ما به عنوان یک سخنران موانع راه پر فراز و نشیبی را که در پیش داریم بشناسیم.
سد ارتباطی اول: عدم اشتیاق در سخنران
همه چیز از بی اعتمادی شروع میشود. دقیقا همان لحظهای که شما مشغول معرفی محصولی هستید که خودتان به کارایی و عملکردش شک دارید! یک سخنران حرفهای که اتفاقا به تمام جوانب مسلط است میداند که قبل از هر چیز باید این شوق و تمایل در چهره او نسبت به محصول، خدمت، نوآوری یا هر سوژه دیگر وجود داشته باشد تا بالاخره در مخاطبان هم ایجاد شود!
با کمی اشتیاق این سد را برای همیشه حذف کنید!
بد نیست کار را با توجه بیشتر نسبت به حالات چهره شروع کنید. این که چه طور این کار را انجام دهید هم مهم است و حتما شش کلاه تفکر در فن بیان در این زمینه به شما کمک خواهد کرد.
دقت کنید که حالت چهره با حرفهایی که آن لحظه به زبان میآورید هماهنگی داشته باشد. اگرچه معمولا حالات چهره با احساسات واقعی ما گره میخورند و هماهنگ هستند، اما اگر حالت چهره با پیام شما همخوانی نداشته باشد اولین سد ارتباطی در سخنرانی به وجود آمده است. در این حالت شنونده فکر میکند وقتی خودتان به حرفهایتان ایمان ندارید پس قطعا کاسهای زیر نیمکاسه است!
سد ارتباطی دوم: حرکاتی که باعث حواسپرتی میشوند
بیش از 50 درصد سخنرانانی که شاهد سخنرانی آنها در مراسمهای بزرگ و رسمی بودم عادت به حرکاتی داشتند که معمولا باعث حواسپرتی میشوند. حرکاتی که نشانگر ضعف سخنران در مدیریت زبان بدن در سخنرانی میباشند؛ مثل حرکات پا روی هوا، گرفتن خودکار به دست و بازی کردن با سر و ته آن، لمس حلقه دور انگشتهایشان و…
این سخنرانان حتی اگر این حرکات اضافی را ترک کنند بالاخره هنگام حرف زدن به حرکتهای شدید دست نیاز دارند؛ طوری که در تمام لحظات آرنج آنها به اواسط کمرشان قفل شده است و ما به عنوان شنونده همواره شاهد یک ظاهر یکنواخت و تکراری هستیم. اگر شما هم فکر میکنید این سد ارتباطی در شما هم به واسطه حرکات بدنتان وجود دارد ابتدا این دو سوال را از خود بپرسید:
- فکر میکنید از دستها و اشیا اطراف خود بیش از حد استفاده میکنید؟ تحرک شما روی صحنه تا چه حد است؟
- قبل از سخنرانی، هدف خاصی از برخی از حرکاتتان برای خود مشخص کرده بودید؟
استفاده از حرکت بدن به شرط نیاز برای حذف این مانع
همان طور که گفتیم در یک سخنرانی ترغیبکننده همه چیز به جا و اصولی خواهد بود؛ خصوصا حرکات دستی که زبان بدن ما را تشکیل میدهند. دستها را به صورت دورهای در طول بدن قرار دهید و هر بار حرکت متفاوتی نسبت به قبل در آنها ایجاد کنید.
مانع اصلی در سخنرانی زمانی به وجود میآید که آن چه میگویید هیچ ارتباط محسوسی با آن طور که شما این کلمات را بیان میکنید ندارد!
حرکت به شرط نیاز در طول سخنرانی باعث میشود:
- از یک متن، یک تصویر ذهنی به واسطه حرکات بدن شما برای مخاطب شکل بگیرد که مدت زمان ماندگاری بیشتری دارد.
- انرژی مضاعفی به مخاطبانی تزریق شود که به واسطه یک سخنرانی خستهکننده کلیشهای کسل شدهاند
سد ارتباطی سوم: عدم تمرکز کافی
هر چه قدر که اطلاعات مازاد بیهودهای را به بحث اضافه کنید، امکان حواسپرتی و تداخل مطالب در ذهن مخاطب بیشتر میشود. از این شاخه بدان شاخه پریدن مشکلی است که اکثرا به دلیل سوالات مخاطبان به وجود میآید و مانع از تمرکز کافی سخنران به عنوان سد ارتباطی مهمی در سخنرانی میشود.
برای حذف این مانع متمرکز بمانید!
- خودتان را مثل قطاری تصور کنید که در حال راندن و حمل و نقل مسافران است. به محض این که احساس کردید موضوع در حال بحث از موضوع اصلی فاصله گرفته است ترمز قطار را بکشید!
- کلمات کلیدی مهم را به خاطر بسپارید
- برای جلوگیری از اختلال در ارائه مطالب پرسش و پاسخها را به آخر بحث موکول کنید
سد ارتباطی چهارم: پاورپوینتی که چشم و گوش سخنران میشود!
مانع ارتباطی بعد درست از جایی شروع میشود که پاورپوینت چشم، گوش و سرانجام همه چیز سخنران میشود؛ طوری که اگر از پایین به او نگاه کنیم او را فقط در حال روخوانی میبینیم! کیفیت سخنرانی زمانی تضمین میشود که سد ارتباطی چهارم را با بازنگری در طراحی،انتخاب و تنظیم اسلایدها در سخنرانی از میان بردارید. برای طراحی بهتر اسلایدها به نکات زیر توجه کنید:
- اسلایدهای تصویر محور بسازید؛ نه متن محور
- پاورپوینت را بر اساس زاویه دید مخاطبان، مدت زمان لازم برای مرور آنها توسط مخاطبان، فریم مناسبی که خواندن در آن راحتتر باشد و …طراحی کنید
- جزئیات و بخشهای فرعی را از ساختار اسلایدها حذف کنید. فراموش نکنید که قرار نیست کل متنها را در اسلایدها جمعآوری کنیم
- اگر بیش از 6 ماه است که چارچوب اسلایدهای شما در سخنرانیهای مختلف عوض نشده است، دیگر وقت آن رسیده تا اسلایدها را نونوار کنید!
سد ارتباطی پنجم: قطع تماس چشمی
تنها شاهراه برای بنیانگذاری ارتباط، اعتماد است. وقتی که بخشی از سخنرانی را فراموش میکنید ناخودآگاه به زمین، سقف یا در و دیوار و سرانجام مخاطبان نگاه میکنید. در چنین حالتی تازه کلماتی مثل اِم، اوم و سایر کلمات پرکننده شنیده میشوند.
فراموش نکنید که برقراری تماس چشمی تنها راه پایدار برای برقراری ارتباط با مخاطبان است. کسی که از شما به چشم، توجه دیده است وامدار نگاهتان میشود و این ارتباط را قطع نمیکند!
مقالات آموزشی را کلیک کنید